De fiscus en uw inkomen uit arbeid: hoe de belastingdruk verlagen of ontlopen

16/06/2015
Het basisloon van werknemers wordt steeds vaker aangevuld met allerhande extralegale voordelen. Deze evolutie is er niet voor niets gekomen. De meeste van deze vormen van alternatieve verloning zijn fiscaal en parafiscaal bijzonder aantrekkelijk voor zowel de werkgever, als de werknemer en bieden hen de mogelijkheid om te ontsnappen aan de hoge fiscale en parafiscale druk.
Heel wat verloningspakketten worden de dag van vandaag dan ook aangevuld met allerlei voordelen zoals een firmawagen, een bedrijfs-gsm of pc, maaltijdcheques, bedrijfsaandelen of aandelenopties, aanvullende (pensioen)verzekeringen, kleine sociale voordelen en new age benefits ( zoals een was- en strijkdiensten, een boodschappendienst, of kinderopvang en fitnessabonnementen ). Precies omwille van het fiscale voordeel, zorgt een alternatieve verloning vaak voor een wezenlijk financieel voordeel in vergelijking met een normaal loon.
 
Wanneer een werkgever aan een werknemer voordelen in natura toekent, wordt dit door de fiscus beschouwd als een extra vorm van verloning. Dit betekent in wezen dat dit voordeel moet worden belast tegen zijn werkelijke waarde. Wie bijvoorbeeld van zijn werkgever als incentive een reis cadeau krijgt naar het WK in Brazilië, zal dit fiscaal geweten hebben. In principe zal de werkelijke waarde van deze reis op uw fiscale fiche moeten worden vermeld en u zal op dit voordeel als dusdanig worden belast in de personenbelasting. Bepaalde voordelen in natura zijn echter volledig van belastingheffing vrijgesteld of worden niet belast tegen hun werkelijke waarde, maar wel tegen een forfaitaire waarde.
 

Volledig vrijgestelde voordelen in natura

 
Een aantal voordelen in natura zijn volledig van belastingheffing vrijgesteld. Het gaat doorgaans om
de collectieve voordelen van geringe waarde die niet kunnen worden geïndividualiseerd en om geringe voordelen of gelegenheidsgeschenken als blijk van erkentelijkheid. Voorbeelden van dergelijke fiscaal vrijgestelde voordelen zijn:
  • De toekenning van een geschenk naar aanleiding van de zoveelste verjaardag van het bedrijf (de rulingcommissie van de Fod Financiën aanvaardde reeds dat de toekenning van een fiets of een IPod aan de personeelsleden een vrijgesteld voordeel is)
  • Een geschenk naar aanleiding van een huwelijk of geboorte is vrijgesteld op voorwaarde dat de waarde van het geschenk lager is dan 200 euro
  • Het tegen verminderde prijs aanbieden van maaltijden in het bedrijfsrestaurant
  • Het gebruik van accomodatie van de onderneming (sportvelden en - materieel, sport-, projectie- of toneelzaal, vergaderzaal, enz.) door personeelsleden voor sport, cultuur of vrijetijdsbesteding
  • De toekenning van abonnementen of toegangskaarten voor culturele of sportieve manifestaties (concert, opera, toneel, sportwedstrijden enz.) afgestaan tegen gunstprijzen of gratis uitgedeeld aan het personeel
  • De terugbetaling van studiekosten aan personeelsleden die individueel aanvullende cursussen volgen die gericht zijn op hun persoonlijke ontplooiing of vervolmaking
  • Het kosteloos of tegen verminderde prijs verblijven in vakantiehuizen of recreatiecentra van de onderneming
  • Het gebruik van niet ingenomen plaatsen op vluchten door personeelsleden van luchtvaartmaatschappijen
  • Het aankopen tegen een gunstprijs van gebruiksvoorwerpen vervaardigd in of verhandeld door de onderneming voor zover het aankopen betreft die werknemers verrichten met het oog op hun louter persoonlijke behoeften en slaan op goederen voor dagelijks gebruik of op duurzame goederen van een betrekkelijk geringe waarde (b.v. een radio, een TV, een wagen van een courant type enz )
  • Het gebruik van een in de onderneming ingericht kinderdagverblijf
  • Het verkrijgen van cultuur-, geschenk-, surprise- en boekencheques die een geringe waarde hebben en door een onderneming met een duidelijk sociaal doel en niet als eigenlijke bezoldiging voor geleverde prestaties aan haar personeelsleden worden toegekend ( de totale waarde mag niet meer bedragen dan 35 euro/jaar per werknemer en 105 euro indien het gaat om een geschenk ter gelegenheid van een eervolle vermelding of pensionering.
 

Voordelen in natura die forfaitair belast worden


Voor bepaalde veel voorkomende voordelen van alle aard heeft de fiscale wetgeving voorzien in een forfaitaire berekening van het voordeel. schatting. In dergelijk geval is het van geen belang of de waarde van het voordeel lager is dan de reële waarde. Het belastbaar bedrag is altijd en in elk geval het bedrag dat forfaitair werd vastgelegd. Hier kan de werknemer dus een echt een financieel voordeel gaan doen. Wie bijvoorbeeld een firmawagen ter beschikking krijgt zal al gauw moeten erkennen dat het fiscale voordeel waarbij hij of zal belast worden, niet in verhouding staat tot de werkelijke kostprijs die de werknemer zou moeten maken om een zelfde voertuig privé aan te schaffen en te gebruiken. Hier schuilt dus het grote voordeel van dergelijke vorm van alternatieve verloning.
 

Voordeel 1: Het (kosteloos) gebruiken van een bedrijfsvoertuig


Indien een werknemer van zijn werkgever een firmawagen ter beschikking heeft gekregen waarmee die de werknemer ook gebruikt voor privé-verplaatsingen (met inbegrip van het woon-werkverkeer) dan moet er een fiscaal voordeel  aan de werknemer worden aangerekend. Vanaf 1 januari 2012 worden toegekende voordelen voor een bedrijfsvoertuig berekend door een CO2-percentage toe te passen op 6/7 van de cataloguswaarde van het voertuig. Onder cataloguswaarde wordt verstaan de catalogusprijs van het voertuig in nieuwe staat bij verkoop aan een particulier, inclusief opties en werkelijk betaalde belasting over de toegevoegde waarde, zonder rekening te houden met enige korting, vermindering, rabat of restorno. De cataloguswaarde wordt vermenigvuldigd met een percentage dat is bepaald in de onderstaande tabel, teneinde rekening te houden met de periode die is verstreken vanaf de datum van eerste inschrijving van het voertuig:
 
  • Van 0 tot 12 maanden 100%
  • Van 13 tot 24 maanden 94%
  • Van 25 tot 36 maanden 88%
  • Van 37 tot 48 maanden 82%
  • Van 49 tot 60 maanden 76%
  • Vanaf 61 maanden 70%.
 
Het CO2-basispercentage bedraagt 5,5% voor een referentie-CO2- uitstoot van 115 g/km voor voertuigen met een benzine-, LPG- of aardgasmotor, en voor een referentie-CO2-uitstoot van 95 g/km voor voertuigen met dieselmotor. Wanneer de uitstoot van het betrokken voertuig hoger ligt dan de voormelde referentie-uitstoot wordt het basispercentage met 0,1% per CO2-gram vermeerderd, tot maximum 18%. Wanneer de uitstoot van het betrokken voertuig lager ligt dan de voormelde referentie-uitstoot wordt het basispercentage met 0,1%. per CO2-gram verminderd, tot minimum 4%. Het voordeel nooit minder bedragen dan 1.250,00 euro (aanslagjaar 2014) per jaar.  Voor de berekening van het voordeel is het ook irrelevant of de werknemer al dan niet over een tankkaart van de werkgever beschikt. Het toegekende voordeel blijft dan ook gelijk.
 
Schematisch voorstelling:
Brandstof Formule
Diesel VAA per jaar =
[5,5% + (CO²-95) x 0,1%] x catalogusprijs (incl. btw en opties)) x 6/7
Benzine VAA per jaar =
[5,5% + (CO²-115) x 0,1%] x catalogusprijs (incl. btw en opties)) x 6/7
Elektriciteit VAA per jaar =
4% x catalogusprijs (incl. btw en opties) x 6/7
 
Voorbeeld: Een werknemer woont 50km van zijn werkplaats. Als alternatieve verloning krijgt hij een firmawagen met dieselmotor ter zijner beschikking. Kostprijs 25.000,00 euro. De wagen heeft een CO²-uitstoot van 130gr CO²/km; Zijn belastbaar voordeel bedraagt dan bedraagt: ( 5,5% + (130 gr C0²/km – 95 ) x 0,1 ) x 25.000,00 euro x 6/7, hetzij 1928,57 euro. 
 
Indien het voordeel niet kosteloos wordt toegestaan en de werknemer een deel moet bijdragen in de kosten van het voertuig, dan wordt het voordeel verminderd met de bijdrage van de verkrijger van dat voordeel.
 
Het is wel belangrijk om op te merken dat er enkel sprake kan zijn van een belastbaar voordeel indien de bedrijfswagen wordt gebruikt voor privé-verplaatsingen, met inbegrip van de verplaatsingen van de woonplaats naar de werkplaats. Indien de wagen enkel wordt gebruikt voor beroepsmatige verplaatsingen, dan is er geen sprake van een belastbaar voordeel en dat opent in bepaalde gevallen fiscale perspectieven. In een fel besproken ruling van 15 januari 2013 stelde de rulingdienst van de FOD Financiën dat er geen sprake is van een belastbaar voordeel indien een bedrijfsleider van zijn vennootschap een Porsche Carrera ter beschikking krijgt en die wagen enkel voor beroepsverplaatsingen gebruikt. In dit concrete geval had de betrokken bedrijfsleider nog een sportwagen MG F privé aangekocht en ten aanzien van de rulingdienst verklaart dat hij enkel deze wagen voor zijn privé-verplaatsingen gebruikt, hetgeen door de rulingdienst werd aanvaard.
 
De bovenstaande regeling is enkel van toepassing indien een bedrijfswagen ter beschikking wordt gesteld. Indien de werknemer van de werkgever een bedrijfsmotor of een bedrijfsfiets als alternatieve verloning krijgt aangeboden is de fiscale regeling compleet verschillend. Wanneer een bedrijfsmotor, bijvoorbeeld een scooter, ter beschikking wordt gesteld van de werknemer, dan moet het voordeel op de werkelijke waarde worden vastgesteld. In de praktijk kan men dit voordeel bepalen door de totale kosten die werden gemaakt te vermenigvuldigen met het percentage privé-gebruik. Totaal anders is het als de werkgever een bedrijfsfiets ter beschikking stelt van zijn werknemers. Het verkregen voordeel is dan volledig vrijgesteld.
 

Voordeel 2: De bedrijfs GSM, PC en internet

Als de werknemer de bedrijfsgsm niet voor privégebruik mag gebruiken, gebeurt er op fiscaal vlak niets. Wanneer de gsm wel voor privégebruik mag worden gebruikt, moet men de waarde van het ontvangen voordeel schatten. Het fiscaal voordeel zal worden bepaald door rekening te houden met de aankoopprijs van de gsm, de waarde van het abonnement, de facturen van de operator en het akkoord tussen de werknemer en de werkgever wat het gebruik van de gsm betreft. Wanneer de werknemer zelf een bijdrage betaalt voor het privégebruik van zijn telefoon, zal dit bedrag worden afgetrokken van het fiscaal voordeel. Doorgaans wordt het voordeel vastgesteld op 150 euro per jaar, dit in navolging van een beslissing van de rulingdienst van de FOD Financiën van 20 december 2011. Ook voor de ter beschikkingstelling van een PC en internet werd voorzien in een forfaitaire waardering van het voordeel. Voor een PC bedraagt het belastbare voordeel 180 euro per jaar en voor een internetaansluiting 60 euro per jaar.
 

Voordeel 3: De ter beschikking stelling van een woning

Indien het voordeel bestaat in de ter beschikking stelling van een woning, dan wordt het belastbare voordeel bepaald in functie van het kadastraal inkomen. Indien de werkgever een natuurlijk persoon is, dan wordt het voordeel vastgesteld op 5/3 van het geïndexeerd kadastraal inkomen. Indien de werkgever een rechtspersoon is, dan bedraagt het belastbare voordeel 100/60 van het geïndexeerd euro kadastraal inkomen x 1,25 indien het kadastraal inkomen lager is dan 745 euro en 100/60 van het geïndexeerd euro kadastraal inkomen x 3,8 indien het kadastraal inkomen hoger is dan 745 euro. Indien het om een gemeubeld onroerend goed gaat, dan wordt het belastbaar voordeel met 2/3 verhoogd.
 
Indien de werkgever ook tussenkomt in de betaling van de verwarming en elektriciteit dan bedraagt het belastbare voordeel 840 euro voor verwarming en 420 euro voor elektriciteit. ( aanslagjaar 2014 ) Voor leidinggevend personeel en bedrijfsleiders bedraagt dit voordeel echter respectievelijk 1.870 euro en 930 euro. ( aanslagjaar 2014 )
 
Voorbeeld: Een werknemer krijgt van zijn werkgever een gemeubeld appartement ter beschikking met een kadastraal inkomen van 1.500 euro. De werkgever komt ook tussen in de kosten van de verwarming en de elektriciteit. Het belastbaar voordeel bedraagt dan:
 

  • (1.500 x 1,7073) x 100/60 x 3,8=                                       16.219,66 euro
  • + 2/3 ( voordeel gemeubelde woning ) =                             27.032,77 euro
  • + 1.260 euro ( voordeel verwarming en elektriciteit) =           28.292,77 euro