De Standaard: N-VA en CD&V hebben beide (een beetje) gelijk

02/09/2015 | Sociaal | Alexander De Becker
Na twee maanden gekibbel tussen CD&V en de N-VA over wie nu eigenlijk bevoegd is voor het al dan niet indexeren van de huurprijzen – het Vlaamse of het federale niveau –, is de discussie beslecht. Maar is dat wel zo? De Raad van State geeft, zoals hij al in maart liet uitschijnen, immers beide partijen (een beetje) gelijk. Gevolg: de beslissing wordt weer politiek.
 
1. Waarover gaat het advies van de Raad van State?
Een indexsprong die geldt voor inkomsten uit arbeid moet ook gelden voor inkomsten uit huur, vindt CD&V. ‘Dat is in het verleden ook altijd zo geweest.’ Vicepremier Kris Peeters liep voorop in de discussie en nam de huurprijzen mee in zijn wetsontwerp over de indexsprong, maar stootte onderweg op een keiharde njet van de N-VA. ‘Exclusief Vlaamse materie’, repliceerde Vlaams viceminister-president Liesbeth Homans (N-VA). Ze dreigde met een belangenconflict als ‘een federale minister’ zich op het verboden Vlaamse terrein zou wagen ­(DS 27 februari) .
‘Dit past binnen de algemene federale bevoegdheid inzake het prijs- en inkomensbeleid’, oordeelt de Raad nu. Maar: ‘Deze algemene federale bevoegdheid doet geen afbreuk aan de bevoegdheid van de gewesten om specifieke bepalingen inzake de vaststelling en de berekening van de huurprijs aan te nemen, en meer in het bijzonder regels met betrekking tot de indexering.’

2. Wat leest CD&V erin?
Volgens Vlaams parlementslid ­Katrien Partyka (CD&V) bevestigt dit advies dat de algemene bevoegdheid bij het federale niveau ligt. ‘Dit in tegenstelling tot wat Liesbeth Homans eind februari verkondigde, waarbij ze ons bijna uitlachtte. De deelstaten mogen inderdaad een andere index kiezen, maar het zou wel erg kinderachtig zijn om de federale regering te overrulen.’
Haar partijgenoot Kris Peeters, minister van Werk in die federale regering, haalt in theorie zijn gram, al is de discussie in de praktijk terug bij af. ‘Nu blijkt dat beide niveaus zich mogen uitspreken over de kwestie, zullen we moeten beslechten wié de maatregel neemt, en wat die dan inhoudt.’

3. Wat leest de N-VA erin?
Het kabinet-Homans erkent dat de Raad beide niveaus bevoegd verklaart. ‘Veel meer dan dat is het niet.’ De aanvankelijke njet lijkt wel wat bijgestuurd: ‘Als de federale regering beslist over een indexsprong voor huurinkomsten, dan belandt het onderwerp automatisch op de tafel van de Vlaamse regering, en zullen we zien welke initiatieven genomen worden.’ Het advies toont volgens de minister andermaal aan dat de zesde staatshervorming ‘sommige zaken niet eenvoudiger, maar complexer hebben gemaakt’.

4. Wat lezen professoren erin?
‘Zowel CD&V als de N-VA krijgt gelijk’, verklaart professor Alexander De Becker (UHasselt). ‘In principe is het federale niveau bevoegd, maar als het gaat over huisvesting – huur voor bewoning – dan is het Vlaamse niveau bevoegd. En die specifieke bevoegdheid gaat boven de algemene. Het Vlaamse niveau kan dus de federale knop terugdraaien, of gewoon zelf beslissen over de indexering van huurprijzen (zoals het Waalse Gewest overigens al deed, red.).’ Eerder kwamen ook de Antwerpse academici Bernard Hubeau en Diederik Vermeir al tot de conclusie dat het gaat om ‘parallelle bevoegdheden’. ‘Federalisme gebaseerd op gescheiden exclusieve bevoegdheden, blijkt een illusie. De uiteindelijke juridische beoordeling, met inbegrip van het bevoegdheidsvraagstuk, zal afhangen van de uitgewerkte maatregelen.’

5. En nu?
De beslissing wordt met andere woorden puur politiek. Alleen: op dat vlak zit de zaak voorlopig in de koelkast. In het wetsontwerp van Peeters, dat de week na de paasvakantie goedgekeurd wordt in het federaal parlement, is geen sprake meer van een indexsprong voor huurinkomsten, en de minister is niet van plan om dat te veranderen. ‘Onze eerste focus is nu de stemming van het huidige wetsontwerp. Zo kan de indexsprongwet eind april al in het Staatsblad verschijnen.’ Gisteren liet het Planbureau weten dat de spilindex allicht pas in januari 2016 zal overschreden zal worden.
Een nieuwe krachtmeting tussen CD&V en de N-VA blijft dus voorlopig uit, al is de kans groot dat Peeters – gesterkt door het advies – het vuur ooit weer aan de lont steekt.

Marjan Justaert

N-VA en CD&V hebben beide (een beetje) gelijk