De lokroep van Macron klinkt tot in Ukkel

29/09/2017 | Fiscaal | Michel Maus
Het zijn drukke tijden in fiscaal wonderland. Mede onder impuls van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en de EU is quasi elk zichzelf respecterend land zichzelf fiscaal opnieuw aan het uitvinden. Dit is een noodzaak. De initiatieven van de OESO en de EU hebben ondertussen duidelijk gemaakt dat het tijdperk van de niche-fiscaliteit, waarbij cadeaus worden gegeven aan de happy few, op zijn einde loopt. Ook ons land heeft dit ondertussen mogen ervaren met de fameuze excess profit rulings die door Europa als staatssteun werden afgeschoten, en met Amerikaanse druk op het systeem van de notionele interestaftrek.
 
De internationale druk is dan ook de katalysator geweest om fiscale hervormingen door te voeren. In de eerste plaats is dat het geval in de vennootschapsbelasting waar niet langer typische gunstregimes als middel worden gebruikt om buitenlandse ondernemingen aan te trekken, maar wel het tarief van de vennootschapsbelasting. In ons land heeft de regering in het Zomerakkoord beslist om het tarief van de vennootschapsbelasting te laten zakken van 33,99% naar 25%. Maar België is natuurlijk niet het enige land die stappen in deze richting zet. Zo bijvoorbeeld zal het tarief van de vennootschapsbelasting in de Verenigde Staten en in het Verenigd Koninkrijk naar 15% worden gebracht, in Luxemburg naar 18%, in Nederland naar 20%, in Frankrijk naar 25% en andere landen zullen nog volgen.
 
Wat opvalt is dat heel wat landen in de slipstream van deze hervormingen in de vennootschapsbelasting ook proberen de vermogende ondernemers aan te trekken. Het is natuurlijk al langer bekend dat ons land internationaal gekend staat als een fiscale oase voor vermogende Fransen en Nederlanders die in ons land komen genieten van het gebrek aan vermogensbelasting en van een belasting op meerwaarden van aandelen. Andere landen proberen nu de exodus van fiscale vluchtelingen te doen keren, door zelf met nieuwe gunstregimes voor de dag te komen of hun vermogensfiscaliteit te versoepelen. Zo heeft Italië ondertussen een fiscale rijken-regeling ingevoerd die er op neer komt dat wie zich in Italië komt vestigen en er minstens negen jaar blijft maximaal 100.000 euro inkomstenbelasting moet betalen, ongeacht de omvang van het inkomen.
 
En deze week raakte ook bekend dat President Macron in Franrijk de vermogensbelasting, beter gekend als de Impôt sur la Fortune (ISF), gaat afschaffen. Deze belasting die in 1982 onder de socialistische President Mitterand werd ingevoerd belast iedereen met een netto vermogen van meer dan 1,3 miljoen euro. De belasting verloopt via een schijfsysteem startend met een tarief van 0,5% dat oploopt tot 1,5% voor de schijf boven 10 miljoen euro. Met de afschaffing hoopt President Macron de rijke Fransen terug te halen die sinds de jaren ’80 Frankrijk om fiscale redenen zijn ontvlucht. De maatregel zou dan ook volgens het Elysée budgettair positieve gevolgen moeten hebben, aangezien de Impôt sur la Fortune weliswaar 5 miljard euro opbrengt, maar anderzijds 20 miljard euro aan belastinginkomsten zou kosten door de fiscale exodus. De vermogensbelasting wordt echter wel niet volledig afgeschaft, in die zin dat enkel nog het onroerend vermogen door de belasting zou worden getroffen en niet langer het roerend vermogen.

Aangezien President Chirac er politiek niet in is geslaagd de Impôt sur la Fortune af te schaffen en President Sarkozy het zelfs niet heeft aangedurfd om dit op tafel te leggen, kan deze démarche van President Macron wel tellen qua symboliek en impact. Er kan dan ook worden verwacht dat deze fiscale politiek heel wat fiscale vluchtelingen naar hun Franse vaderland zal doen terugkeren. In pakweg Ukkel zijn ze gewaarschuwd. We mogen immers niet vergeten dat veel uitgeweken Fransen, in eigen land fiscaal naar de uitgang werden gedwongen en niet naar België zijn komen afzakken voor het mooie weer. En wonen in België betekent ook effectief wonen in België, zoniet is er het risico op domiciliefraude. Een verzachting van het Franse fiscale klimaat zal dus zeker zijn effect hebben.

De voorgenomen hervorming van de Impôt sur la fortune in Frankrijk is typerend voor de mindset van heel wat landen, waar de fiscale strijd is los gebarsten om buitenlandse ondernemingen en vermogende burgers aan te trekken. Een pure vermogensbelasting past niet bij deze doelstelling, wat eerder ook al Ierland, Italië, Oostenrijk, Denemarken, Duitsland, Finland, Luxemburg, Zweden en Spanje hebben beseft. Vandaar dat we hiermee in België zeer voorzichtig moeten zijn. De vraag stelt zich of het dan wel verstandig is om net op het moment dat vermogensbelastingen in andere landen onder druk staan, een ondertussen fel gecontesteerde taks op effectenrekeningen in België in te voeren, te meer dit eigenlijk gewoon een vermogensbelasting is op effecten.

En uiteraard: de fiscaliteit moet rechtvaardiger worden, maar een vermogensbelasting die puur het vermogen, los van enig rendement belast, is daar niet de oplossing voor omdat dit onder de vermogenden als niet rechtvaardig wordt aanzien. Laten we misschien al eens beginnen om niet het vermogen zelf, maar wel alle reële inkomsten uit vermogen, zoals meerwaarden op aandelen en huurinkomsten, effectief te gaan belasten. Dat zou al een hele stap zijn en is meer aanvaardbaar. Maar soit, onze politici denken er anders over en dat zal allicht niet zonder gevolgen blijven. Als het regent in Brussel, en de zon schijnt in Parijs, waar zou u dan de voorkeur aan geven?
 

Zie ook De Morgen