Wanneer Belgische en Luxemburgse banken munitie zullen geven aan Poetin …

Het bankgeheim brokkelt af. De uitwisseling van informatie die betrekking heeft op een breed spectrum van financiële gegevens zal in de nabije toekomst flink toenemen (tegen 2017 en 2018). Meer dan 100 Staten hebben zich al verbonden tot de automatische uitwisseling van gegevens in het kader van een multilaterale overeenkomst op basis van wederkerigheid volgens de "Common Reporting Standard" (CRS). Naast Luxemburg en Zwitserland hebben een aantal notoire fiscale paradijzen aanvaard om het spel mee te spelen, zoals de Britse Maagdeneilanden en de Kaaimaneilanden.
Op 12 mei 2016 trad Rusland toe na ondertekening van de multilaterale overeenkomst. De toetreding van Rusland heeft twee grote implicaties:
 
  • Rusland is in principe verplicht om (vanaf 2018) informatie uit te wisselen met de fiscale autoriteiten van de deelnemende landen voor bankrekeningen die fiscale inwoners van die landen in Rusland aanhouden. Als een Belg bijvoorbeeld een rekening heeft bij een Russische financiële instelling wordt de informatie van die rekening automatisch overgemaakt aan de Belgische fiscus.
  • De Russische fiscale autoriteiten zullen op hun beurt informatie over de financiële rekeningen van Russische inwoners (natuurlijke personen of rechtspersonen) bij financiële instellingen in de deelnemende Staten ontvangen via de belastingautoriteiten van die landen. Het behoeft geen betoog dat Rusland die informatie zal gebruiken om na te gaan of de Russische belastingplichtigen aan hun fiscale verplichtingen voldaan hebben, in het bijzonder de reglementering voor deviezencontrole (Федеральный закон О валютном регулировании и валютном контроле). Russische burgers die een bankrekening aanhouden bij een buitenlandse (in het bijzonder een Belgische of Luxemburgse) bank hebben meer dan reden genoeg om zich ongerust te maken.
 
Korte toelichting

De reglementering voor deviezencontrole bestaat uit twee luiken. Eerst en vooral zijn Russische burgers onderworpen aan aangifteverplichtingen voor hun buitenlandse rekeningen (waarschuwing van de Russische belastingautoriteiten in de maand waarin de rekening wordt geopend; versturen van een jaarlijks overzicht van kapitaalstromen op de rekening).

Vervolgens, het is hen ook verboden om bepaalde verrichtingen uit te voeren vanaf hun buitenlandse bankrekeningen. Schending van dat verbod kan aanleiding geven tot boetes van 75 % tot 100 % van het bedrag van de illegale transactie (wat neerkomt op een totale confiscatie!). Deze boete kan worden opgelegd als de Russische burger op zijn buitenlandse rekening een commissie opstrijkt of er de opbrengst van een aandelenverkoop op plaatst.

Het toepassingsgebied van deze reglementering is aanzienlijk (al werden er de voorbije maand versoepelingen aangekondigd). Ze geldt voor alle Russische burgers, behalve diegenen die al minstens een jaar ononderbroken in een andere Staat wonen. In haar circulaires van 25 april en 12 mei 2016 gaf de federale belastingadministratie aan dat elke reis van korte duur naar Rusland (al was het maar voor een dag) volstaat opdat de Russische burger onder de wet valt.

Poetin heeft hier dus duidelijk een massavernietigingswapen in handen. Vandaag is dit wapen nogal rudimentair. Rusland weet vaak niet of zijn burgers een rekening hebben bij een buitenlandse bank.

Vanaf 2018 zullen de Belgische en Luxemburgse banken hem echter waardevolle munitie aanleveren. Zowel België als Luxemburg hebben vorig jaar de CRS-norm in hun wetgeving geïmplementeerd. Als een Russisch fiscaal inwoner een bankrekening heeft in België zal de Belgische bank de Belgische belastingadministratie informatie over de identiteit van de rekeninghouder doorgeven, het bedrag van de inkomsten die op diens rekening worden gestort en het saldo op het einde van het jaar... Deze informatie zal vervolgens automatisch worden doorgestuurd door de Belgische belastingadministratie aan de Russische belastingautoriteiten.

De Belgische en Luxemburgse banken zullen hun rapportageverplichtingen op straffe van zware sancties nauwgezet moeten naleven. Nochtans is er niet altijd een verplichting tot meedelen van gegevens. Zo zal men maar informatie doorgeven aan Rusland als de rekeninghouder een Russisch fiscaal inwoner is. Dat zal niet het geval zijn als de Russische burger (en rekeninghouder) zijn fiscale woonplaats ondertussen in België of Luxemburg heeft gevestigd.