Wie nieuw is, krijgt lek­kers

05/12/2015 | Fiscaal | Michel Maus
Nu het stof rond de taxshift wat gaat lig­gen, wordt de im­pact van de ini­ti­a­tie­ven van de re­ge­ring-Mi­chel lang­za­mer­hand dui­de­lijk. Onder het motto 'ruim­te voor on­der­ne­men' wer­den ver­schil­len­de maat­re­ge­len ge­no­men om de loon­kos­ten­han­di­cap te ver­klei­nen en de eco­no­mie te sti­mu­le­ren. Hoe­wel te dis­cus­siëren valt over de om­vang en de be­taal­baar­heid van de taxshift, wer­den toch be­lang­rij­ke stap­pen gezet in de her­o­riënta­tie van het fis­caal be­leid.
Op­val­lend is dat heel wat maat-re­ge­len be­trek­king heb­ben op start-ups. Die ten­dens is niet nieuw, ook onder Di Rupo wer­den maat­re­ge­len ge­no­men in de rich­ting van de nieu­we eco­no­mie. Op het eer­ste ge­zicht lijkt dat po­si­tief, maar bij nader in­zien kan je enkel vast­stel­len dat het nieu­we be­leid een scheef­ge­trok­ken (para)fis­ca­li­teit doet ont­staan tus­sen de 'oude' en de 'nieu­we' eco­no­mie. Be­staan­de be­drij­ven wor­den uit­ge­slo­ten van ver­schil­len­de be­lang­rij­ke taxs­hift­maat­re­ge­len. En dat doet vra­gen rij­zen over de fis­ca­le ge­lijk­heid en over de con­cur­ren­tie­po­si­tie van de oude ver­sus de nieu­we on­der­ne­mers.

De re­ge­ring-Mi­chel pro­beert voor­eerst de eco­no­mie te sti­mu­le­ren met fis­ca­le gunst­re­gimes voor par­ti­cu­lie­ren die ka­pi­taal in­bren­gen in of een le­ning ver­strek­ken aan star­ten­de on­der­ne­min­gen.

Par­ti­cu­lie­ren die ri­si­co­ka­pi­taal in­bren­gen in start-ups op­ge­richt na 1 ja­nu­a­ri 2013, kun­nen een be­las­ting­ver­min­de­ring ge­nie­ten. Die be­draagt 30 tot 45 pro­cent van het in­ves­te­rings­be­drag. De maxi­ma­le in­ves­te­rings­in­breng be­draagt 100.000 euro per jaar, waar­door de be­las­ting­ver­min­de­ring tot 45.000 euro kan op­lo­pen.

Ook geld lenen aan start-ups die maxi­maal twee jaar ge­le­den wer­den op­ge­richt, wordt fis­caal aan­ge­moe­digd. Wie een le­ning ver­strekt, wordt niet be­last op de eer­ste schijf van 15.000 euro in­tres­ten die hij op zijn le­ning ont­vangt .
 
Dat lijkt al­le­maal heel be­moe­di­gend van­uit eco­no­misch per­spec­tief, maar wat met be­staan­de be­drij­ven? Heb­ben zij geen ka­pi­taal nodig? En ver­die­nen in­ves­te­rin­gen in be­staan­de on­der­ne­min­gen geen fis­ca­le bonus?

Ook na hun op­rich­ting krij­gen nieu­we on­der­ne­min­gen fis­ca­le ca­deaus. Een on­der­ne­mer die na 1 ja­nu­a­ri 2016 voor het eerst een werk­ne­mer aan­werft, moet geen RSZ-bij­dra­gen meer be­ta­len. En start-ups die maxi­maal twee jaar ge­le­den wer­den op­ge­richt, wor­den twee jaar vrij­ge­steld van het door­stor­ten van 10 tot 20 pro­cent van de be­drijfs­voor­hef­fing op het loon van het per­so­neel.

Wel­is­waar heeft de re­ge­ring ook voor­zien in loon­las­ten­ver­la­gin­gen voor ie­der­een, maar het on­der­scheid tus­sen nieu­we en oude on­der­ne­min­gen is mar­kant. Een lood­gie­ter die voor 1 ja­nu­a­ri 2016 zijn enige mees­ter­knecht in dienst heeft ge­no­men, moet ver­der RSZ-bij­dra­gen en be­drijfs­voor­hef­fing be­ta­len. Zijn nieu­we con­cur­rent die na 1 ja­nu­a­ri 2016 een mees­ter­knecht aan­werft, is vol­le­dig vrij­ge­steld van RSZ en krijgt tot 20 pro­cent kor­ting op de be­drijfs­voor­hef­fing. Voor de con­cur­ren­tie­po­si­tie kan dat tel­len.

Er zijn ook be­lang­rij­ke ver­schil­len tus­sen oude en nieu­we on­der­ne­min­gen bij di­vi­dend­uit­ke­rin­gen, dank­zij de fa­meu­ze Geens-di­vi­den­den, een maat­regel die is op­ge­start onder de re­ge­ring- Di Rupo. Wie aan­de­len bezit van een ven­noot­schap op­ge­richt voor 1 juli 2013, be­taalt bin­nen­kort 27 pro­cent roe­ren­de voor­hef­fing op di­vi­den­den. Wie een ven­noot­schap heeft op­ge­richt na 1 juli 2013, kan zijn di­vi­den­den onder be­paal­de voor­waar­den laten be­las­ten tegen het ta­rief van 15 pro­cent.

De cu­mu­la­tie van die maat­re­ge­len le­vert nieu­we on­der­ne­mers een sub­stan­ti­eel fi­nan­ci­eel voor­deel op te­gen­over be­staan­de on­der­ne­mers. En dat leidt tot scheef­trek­kin­gen in be­las­ting­druk. De fis­ca­le aan­moe­di­ging van de nieu­we eco­no­mie zou nog te be­grij­pen zijn, mocht het om tij­de­lij­ke maat­re­ge­len gaan, maar dat is niet al­tijd het geval. Be­paal­de re­ge­rings­maat­re­ge­len heb­ben een per­ma­nent ka­rak­ter, zoals de RSZ-vrij­stel­ling voor eer­ste aan­wer­vin­gen en de ver­laag­de be­las­ting­hef­fing op Geens-di­vi­den­den. Daar­door wordt het fis­ca­le on­der­scheid tus­sen oude en nieu­we on­der­ne­min­gen blij­vend ge­be­ton­neerd.

Be­staan­de kmo's heb­ben dus niet meer al­leen af te re­ke­nen met de fis­ca­le con­cur­ren­tie van grote be­drij­ven, ze moe­ten nu ook op­bok­sen tegen de fis­ca­le con­cur­ren­tie van nieu­we kmo's. En dat is pijn­lijk. De Ame­ri­kaan­se kunst­his­to­ri­cus Ber­nard Be­ren­son zei ooit: 'Govern­ments last only as long as the un­der­taxed can de­fend them­sel­ves against the over­taxed'. Laat dat een wijze les zijn voor de re­ge­ring.

Wie nieuw is, krijgt lekkers