Met schizofreen beleid gaan we geen ecologische progressie maken.

30/09/2015 | Fiscaal | Michel Maus
De lijfspreuk van Kermit de kikker, 'It's not easy being green', zou vandaag ook de lijfspreuk kunnen zijn van heel wat overheden en bedrijven. De media stonden de afgelopen dagen bol van allerlei ecologische schandaalverhalen. De aandacht voor deze kwestie is niet verwonderlijk. Er is nu eenmaal in de maatschappij een groeiend besef dat we met zijn allen inspanningen moeten leveren om onze leefomgeving leefbaar te houden. Maar deze ecologische verzuchtingen komen hoe langer hoe meer in botsing met economische belangen van allerlei grote bedrijven. En dan is het bijna schrijnend om te zien hoe politici met de pampers om het lijf zich in allerlei bochten proberen te wringen om het economische belang te doen primeren.
Top of the bill is natuurlijk VW-gate waarbij de testresultaten van de uitstoot van auto's van de VW-groep werden gemanipuleerd. Minister Schauvliege (CD&V) liet onmiddellijk weten VW te zullen dagvaarden voor het aandeel in de slechte luchtkwaliteit, maar één dag later liet minister Peeters (CD&V) eveneens weten dat VW in ons land voor 8.600 banen zorgt en we 'voorzichtig' moeten zijn met juridische acties. Uiteraard is er ook het steekspel tussen minister Schauvliege en cabaratier Wouter Deprez over de geplande uitbreiding van het transportbedrijf Essers in natuurgebied, wat veel protest heeft uitgelokt. En last but not least, is er nu ook het fiscaal ecologisch programma dat de Vlaamse regering heeft voorgesteld, en dat moet leiden tot de 'ontdieseling' van Vlaanderen, maar... dat niet van toepassing is op leasingmaatschappijen.

Met een dergelijk schizofreen beleid gaan we natuurlijk geen ecologische progressie maken. De waarden van het fijn stof blijven in België alarmerend hoog, zodat het niet vijf voor, maar wel vijf over twaalf is. En dat besef blijkt politiek maar niet door te sijpelen. Op fiscaal vlak laat zich dat duidelijk gevoelen, hoewel fiscaliteit het middel bij uitstek is om een ecologisch beleid te voeren. Eurostat, het statistisch bureau van de Europese Unie, liet in 2014 echter weten dat België mijlenver achteroploopt op het vlak van ecofiscaliteit. Wat de belasting op brandstof betreft, staat België op plaats 27 van de 28 EU-lidstaten en voor wat andere ecologische belastingen betreft, staan we zelfs helemaal op de laatste plaats.

En het huidige fiscaal beleid laat al niet veel beterschap zien, al moet men ook de vraag stellen of er wel een duurzaam fiscaal ecologisch beleid mogelijk is. Het plan van Vlaams minister Turtelboom (Open Vld) om in Vlaanderen de verkeersfiscaliteit te vergroenen, is een duidelijk voorbeeld. Wie een nieuwe elektrische of waterstofwagen koopt, krijgt binnenkort in Vlaanderen een bonus en wie een vervuilende dieselauto koopt, moet meer verkeersbelasting betalen. Alleen geldt die regel niet voor leasingwagens, omdat politici in 2001 in het kader van de zoveelste staatshervorming de krankzinnige regel hebben ingevoerd dat raken aan de verkeersbelasting van leasingmaatschappijen enkel kan mits een intergewestelijk samenwerkingsakkoord. Het gevolg is natuurlijk dat elk fiscaal beleid ten aanzien van leasingwagens is gebetonneerd.

En dan is de vraag waarom de regel eigenlijk werd ingevoerd. Wel beste lezer, het parlement vond in 2001 dat er risico was voor negatieve 'fiscale migratie' door leasingmaatschappijen die om fiscale redenen wel eens naar een ander gewest zouden kunnen verhuizen. De economische schrik voor een fiscale emigratie kreeg dus de bovenhand op het ecologisch belang. En hebben overheden wel belang bij een ecologisch fiscaal beleid, nu brandstof via btw en accijnzen voor heel wat fiscale inkomsten zorgt? It's not easy being green, fijn stof tot nadenken.

Opinie: Met schizofreen beleid...