Verzamelen geblazen voor een Fiscaal Concilie

20/11/2014 | Michel Maus
De jongste weken is fiscaliteit weer hot. Onder impuls van de media en allerlei grote en kleine schandalen is er stilaan een soort van “indignez-vous”-sfeer ontstaan die ook het grote publiek fiscaal heeft gekieteld. Stilaan begint iedereen zich dan ook terecht vragen te stellen over de legitimiteit van ons fiscaal stelsel en over de toekomst van ons fiscaal systeem. In het debat is er één constante, iedereen van links of rechts, arm of rijk, vermogend of werkend, jong of oud en dik of dun is er ondertussen van overtuigd geraakt dat een grondige hervorming en modernisering van de fiscaliteit absolute prioriteit moet zijn. Indien deze conclusie zo duidelijk is, waar wachten we dan eigenlijk nog op?
Het recente welles-nietes spelletje over de invoering van een vermogenswinstbelasting heeft duidelijk aangetoond dat de politiek voor een dergelijke oefening niet klaar is. De fiscale loopgravenoorlog tussen de verschillende politieke stellingen is nu eenmaal een feit en een staakt het vuren is nog niet voor morgen. Politiek geraakt men dan ook geen stap vooruit allicht ook vanuit het besef dat een grondige fiscale hervorming noodzakelijkerwijs gepaard moet gaan met een doorgedreven brok staatshervorming. Bovendien leeft de politiek met de waan van de dag en het zou compleet fout zijn om nu minute soup-gewijs een fiscale hervorming door te voeren.  Het herschrijven van ons fiscaal systeem moet grondig doordacht zijn en zal gepaard moeten gaan met een stapgewijze overgang over een langere periode en daar is de politiek niet aan toe.
 
Maar hoe met het dan wel?  Wel de oplossing lijkt vrij simpel te zijn. Net zoals in pakweg Nederland en Groot Britannië is het ook in ons land perfect mogelijk om academici en fiscale middenvelders te verenigen in een fiscale hervormingscommissie. Eigenlijk moeten we een soort Fiscaal Concilie opstarten, met als enige opdracht het schrijven van een nieuwe fiscale bijbel of koran voor ons land. Ik ben er van overtuigd dat als we deze commissie een paar dagen laten bivakkeren in Poupehan de krachtlijnen van een nieuw fiscaal systeem op tafel zullen liggen. We moeten hierbij durven vertrekken van een totaal wit blad los van politieke taboe’s. Al te vaak wordt het fiscaal debat de dag van vandaag gevoerd vanuit een vastgeroest kader en dat is niet goed. We moeten verder durven denken dan dat en beseffen dat wie buiten de lijntjes kleurt vaak ook de mooiste tekeningen maakt.
 
De countouren van de hervorming zijn op zich eigenlijk al vrij duidelijk. Om te beginnen is de verdeling van de fiscale bevoegdheden over het federaal en de regionale niveau’s totaal absurd en contraproductief. Het heeft geen zin om de bevoegdheid over een bepaalde belasting te verdelen over verschillende beleidsniveau’s omdat het fiscaal beleid van het ene niveau zal worden gecpounterd door het andere niveau. Zo zal de fameuze tax shift in de personenbelasting enerzijds leiden tot een verlaging van de federale belasting, maar anderzijds tot een verhoging van de regionale en de lokale personenbelasting. Wie wordt daar dan beter van? De enige oplossing voor dit probleem de creatie van homogene fiscale bevoegdheidspaketten zodat elk niveau zijn eigen beleid kan voeren. Hier moet duidelijk de stelregel gelden van wijlen Achille Van Acker, met name “ieder z’n puupe en ieder z’n toebak”, maar dat vereist een nieuwe staatshervorming.
 
Vervolgens moet er ook werk worden gemaakt van de billijker verdeling van de belastingdruk. De globale belastingdruk in ons land bedraagt momenteel 45,3% van het Bruto Binnenlands Product en daarmee staan we op plaats nummer 2 van de EU. Dit is al absurd hoog, maar het probleem is dat het hier gaat om een gemiddelde belastingdruk wat impliceert dat heel wat belastingplichtigen gebukt gaan onder een nog hogere, zeg maar krankzinnige belastingdruk. En hiermee komen we tot het besef dat het niet langer aanvaardbaar is dat in de inkomstenbelastingen arbeid gemiddeld wordt belast aan 55,8% en andere vormen van inkomsten helemaal zijn vrijgesteld. Dit oud zeer vinden we ook in andere belastingen terug zoals de successierechten waar het vererven van een familiebedrijf niet wordt belast of wordt belast aan een vast tarief van 3%, en het tarief voor het vererven van een woning kan oplopen tot 65% en in de andere gewesten zelfs tot 80%.
 
En ook de fiscale koterijen moeten worden aangepakt. Het jaar na jaar bijbouwen van allerlei fiscale gunstregimes doet ons fiscaal systeem lijken op de betere favella. Het inspelen van de politiek op allerlei lobby’s heeft er tevens voor gezorgd dat ons land een soort van fiscaal apartheidsregime is geworden en ook daar moeten we ons tegen verzetten. Een fiscale liposuctie van de gunstregimes is hier dan ook de boodschap. Een bredere fiscale basis over alle belastingen heen, moet leiden tot lagere tarieven voor iedereen. Fiscale gunstregimes moeten uiteraard mogelijk blijven, maar alleen als ze economisch, ecologisch of maatschappelijk wervend zijn, en dat is nu zeker niet altijd het geval.
 
Het wordt dan ook hoog tijd voor actie. Met vereende krachten kunnen we samen de stap zetten naar een nieuw en modern fiscaal systeem gesteund op economische groei, duurzaamheid, inkomensverdeling en billijkheid. I have a dream… U ook?