Gesplitste aankoop

25/06/2013 | estate planning | Michel Maus
Sinds het aantreden van de regering Di Rupo is de fiscus op oorlogspad tegen allerlei structuren van vermogensplanning. Een nieuwe circulaire en een nieuwe administratieve beslissing doen weer heel wat vragen rijzen in het bijzonder over de gesplitste aan De fiscus heeft de strijd aangebonden met de successie- en vermogensplanners, zoveel is duidelijk. Gesteund door een nieuwe anti-misbruikbepaling probeert de fiscus allerlei gekende planningstechnieken fiscaal onderuit te halen, maar dit blijkt niet zonder slag of stoot te gaan. Dit werd onlangs nogmaals duidelijk.
Op 10 april 2013 plubliceerde de fiscus een nieuwe circulaire over de impact van deze anti-misbruikbepaling op het vlak van de successierechten. Deze circulaire vervangt een eerdere circulaire van 19 juli 2012 waar de fiscus onder meer de gesplitste aankoop, het duo-legaat, het ik-opa testament en de sterfhuisclausule op een zwarte lijst van niet aanvaardbare technieken had geplaatst. Thans heeft de fiscus echter tot scha en schande moeten vaststellen dat zij de impact van de anti-misbruikbepaling inzake successierechten juridisch heeft overschat. Bij nader toezien treft de anti-misbruikbepaling immers enkel rechtshandelingen gesteld door de "belastingschuldige". Inzake successierechten zijn de "belastingschuldigen" de erfgenamen zelf, doch niet de erflater. Dit betekent zeer concreet dat een successieplanning via een testament bijvoorbeeld onmogelijk onder de anti-misbruikbepaling kan vallen, want dit is een rechtshandeling die door de erflater werd gesteld. Vandaar de noodzaak van een nieuwe circulaire en een aanpassing van de zwarte lijst van niet aanvaardbare planningstechnieken. Volgens de circulaire stellen de gespliste aankoop, het duo legaat en het ik-opa testament geen problemen meer inzake fiscaal misbruik. Goed nieuws dus voor de belastingplichtige, maar ondertussen is het duidelijk geworden dat de fiscus niet zo maar bij de pakken zal blijven zitten.
Nauwelijks enkele dagen na haar circulaire heeft de fiscus ook een nieuwe administratieve beslissing gepubliceerd over de gesplitste aankoop.

Dit is een zeer gekende planningstechniek waarbij bijvoorbeeld vader het vruchtgebruik koopt van een appartement en zijn kinderen het vruchtgebruik. Indien vader later dan overlijdt, dan dooft het vruchtgebruik uit en verkrijgen zijn kinderen de volle eigendom van het appartement zonder de betaling van successierechten. De enige vereiste die wordt gesteld is dat er op het moment van de aankoop van het onroerend goed geen sprake mag zijn van een bevoordeling van de kinderen.

Concreet betekent dit dat zij moeten aantonen dat zij zelf over voldoende financiële middelen beschikken om de aankoop van de naakte eigendom te financieren. In dit geval is er geen sprake van een bevoordeling. In de praktijk wordt dit vaak opgelost door vader die voorafgaand aan de aankoop eerst een schenking doet aan de kinderen zodat zij over de nodige centen beschikken om de naakte eigendom aan te kopen. In een beslissing van 19 april 2013 laat de fiscus nu echter weten dat de voorafgaande schenking door de verkrijger van het vruchtgebruik aan de toekomstige verkrijger van de blote eigendom van de nodige geldmiddelen om zijn aandeel in de verwerving te financieren niet meer zal worden aanvaard vanaf 1 september 2013. De fiscus gaat er van uit dat een voorafgaande schenking eigenlijk een bevestiging is van een bedekte bevoordeling die in de successierechten belast moet worden. Dit standpunt zal gelden voor alle gespliste aankopen vanaf 1 september 2013.

Bepaalde media hebben gesteld dat dit het einde is van de gesplitste aankoop als planningstechniek, maar bij nader toezien is dit helemaal niet correct. De fisus viseert enkel de gesplitste aankoop met een "voorafgaande" schenking. Een gesplitste aankoop zonder voorafgaande schenking, waarbij de kinderen puur hun eigen middelen aanspraken voor de aankoop van de naakte eigendom valt buiten schot. Ook een gesplitste aankoop met een "achteraf"-schenking valt buiten schot. De kinderen kunnen dus bijvoorbeeld perfect een overbruggingskrediet aangaan bij de bank om de aankoop van de naakte eigendom te financieren. Op dat moment hebben zij door het persoonlijk krediet aangetoond dat zij met hun eigen middelen de aankoop hebben verricht. Na de aankoop kan vader dan een schenking doen aan de kinderen waarmee ze dan hun krediet kunnen terugbetalen. Ook dat wordt niet geviseerd door de fiscus.
Geen paniek dus voor de successieplanning.